FAQ

Wat is veganisme?

Veganisme is een levenswijze waarbij men ernaar streeft om elk gebruik van dieren voor voeding, kleding, amusement, experimenten of eender welk ander doel te vermijden. Hoewel deze omschrijving heel beperkend klinkt, opent veganisme net een hele wereld aan nieuwe mogelijkheden, producten en ideeën. Het is een levenswijze gebaseerd op respect en mededogen en basisprincipes als het recht op leven en zelfbeschikking.

Wat eten veganisten?

Een vegan voedingspatroon is vrij van dierlijke producten. Voor de hand liggende voorbeelden zijn vlees, vis, kip, zuivel (dierlijke melk, yoghurt, kaas, boter…), eieren, honing, gelatine en dierlijke bouillon. “Wat eet je dan wel nog?!” is de meest gehoorde spontaan opwellende vraag. Wel, neem eens een kijkje in onze voorraadkast, ga winkelen met onze lijstjes en snuffel eens tussen onze talloze recepten!

Welke supermarkten hebben vegan producten?

Elke supermarkt verkoopt basisingrediënten waarmee je de heerlijkste vegan gerechten maakt. Denk aan fruit, groenten, peulvruchten, rijst, aardappelen, noten, zaden en tofu. Verwerkte producten vragen wat meer aandacht om te weten of ze vegan zijn, zeker als ze niet als vegan gelabeld zijn. Allergenen zoals koeienmelk, ei, vis- of schaaldieren moeten vetgedrukt in de ingrediëntenlijst staan, zo zie je nog sneller dat een product niet geschikt is.

In grote supermarkten zoals Delhaize, Colruyt, Carrefour, Aldi, Bio-Planet en Albert Heijn vind je naast tofu, sojagehakt en vegan burgers ook plantaardig hartig broodbeleg.

Zowat alle supermarkten hebben vandaag een ruime keuze aan melkvervangers in hun assortiment, zoals bijvoorbeeld amandel-, rijst-, haver-, spelt- en sojamelk, alsook plantaardige yoghurt in verschillende smaken.

In biowinkels en sommige supermarkten (zoals Carrefour en Makro) vind je naast de genoemde producten ook plantaardige ham, kaas en eivrije mayonaise. Breng ook zeker een bezoek aan de vegan speciaalzaken in Leuven, Gent, Brussel, Hasselt en Antwerpen.

Om een overzicht te hebben van wat voor vegan producten je in de supermarkt kunt vinden, kun je eens tussen onze lijstjes kijken.

Waar vind ik B12?

B12 is de enige vitamine die je niet uit plantaardige voeding kan halen. Als je vegan eet, zijn er desalniettemin verschillende mogelijkheden om toch voldoende B12 binnen te krijgen. Je kan ervoor kiezen om dagelijks met B12 verrijkte producten (plantaardige melk, ontbijtgranen, vleesvervangers…) te consumeren of om een B12-supplement te nemen zodat je zonder zorgen aan je aanbevolen hoeveelheid komt. Vegan B12-supplementen kan je kopen in de apotheek, natuurvoedingswinkels,… (Bio-Planet, Bioshop, Holland & Barrett, Origin’o …). Meer info lees je hier.

Krijg ik genoeg eiwitten binnen als ik plantaardig eet?

Eiwitten kun je zonder problemen uit plantaardige producten halen. De meeste mensen die traditioneel eten, consumeren te veel eiwitten. Ook als je plantaardig eet, is het moeilijk om er te weinig binnen te krijgen. Eiwitten zijn in ruime mate aanwezig in onder andere alle graansoorten, peulvruchten en vleesvervangers.

Is vegan leven niet heel duur?

Plantaardig eten hoeft niet perse duur te zijn, aangezien je andere dure producten zoals vlees, vis, kaas,.. uit je boodschappenlijstje schrapt.

Wat je wel zal merken, is dat sommige vlees- of zuivelvervangers aan de dure kant kunnen zijn. Dat komt doordat ze vaak kleinschaliger geproduceerd worden in dan de dierlijke varianten. Veel vleesvervangers zijn niet essentieel om in je dieet te hebben en je kiest zelf hoe vaak je ze koopt. Tegenwoordig hebben supermarkten vaak betaalbare vegan vlees- en zuivelalternatieven van hun huismerk.

Wat is er goed/slecht aan soja?

Soja is een eiwitrijk plantaardig product dat handig is om in de plantaardige keuken te gebruiken. Sojabonen worden verwerkt tot sojamelk, sojayoghurt, tofu, tempeh en allerlei vleesvervangers.
 Er wordt vaak beweerd dat soja schadelijke effecten zou hebben op de gezondheid. Het is daarom goed om te kijken naar het wetenschappelijk onderzoek ons kan vertellen over de effecten van soja op onze gezondheid. Hier lees je daar meer over, waaruit we kunnen concluderen dat soja een prima product is dat past binnen gezonde voeding.

Er is significant bewijs dat het eten van matige hoeveelheden sojaproducten zoals tofu en tempeh (1 tot 2 porties per dag) je LDL (slechte) cholesterol kan verlagen en het risico op prostaatkanker kan verkleinen. Alvast goed nieuws dus.

Sommige mensen zijn ongerust dat soja de kans op borstkanker kan verhogen of schadelijk is voor vrouwen die borstkanker hebben. Hierrond is veel onderzoek gedaan en het eten van soja blijkt geen negatieve invloed te hebben op het risico om borstkanker te ontwikkelen. Volgens verschillende studies kan het zelfs een beschermende rol spelen bij de preventie van borstkanker. Er is bijkomend onderzoek nodig om deze resultaten te bevestigen in grotere groepen van mensen vooraleer soja aanbevolen kan worden ter preventie maar het is alleszins bemoedigende informatie.

Wanneer mannen matige hoeveelheden soja eten heeft dit helemaal geen effect op hun hormonen. Enkel wanneer een man uitzonderlijk grote hoeveelheden soja (12 porties!) eet kan dat in zeldzame gevallen leiden tot het ontwikkelen van zachter borstweefsel. Gelukkig is het erg moeilijk om zoveel porties soja te consumeren op één dag, hiervoor moet je extreem ongevarieerd eten. Geniet dus maar met volle teugen van je tofuburger en soja latte.

Voor meer info kun je deze wetenschappelijke artikels eens bekijken:

Soy and Breast cancer

Soy and Prostate cancer

Soy and Colon cancer

Soy and Cholesterol

Soy and Thyroid function

Soy and Man boobs

Soy and Anti-nutrients

How much is safe?

Wat is seitan?

Seitan is een populaire vleesvervanger met een textuur en uitzicht die verbazend veel lijken op vlees. Het is gemaakt van tarwegluten, maar heeft weinig gemeenschappelijk met brood of pasta. Seitan kan veel verschillende smaken hebben, net zoals bv. kip pikant of geroosterd kan smaken.
De populariteit van seitan komt zowel door het hoge eiwitgehalte (26g/100g) als door de textuur. In tegenstelling tot tofu of tempeh bevat seitan veel meer eiwit en heeft het een ‘vlezige’ textuur.

Benieuwd? Je kan seitan vinden in de biowinkel in de vorm van sneetjes, burgers, kebab stukjes, worstjes,… Ook kan je je eigen home-made seitan maken van tarwegluten.

Hoe kan ik tofu lekker klaarmaken?

Tofu heeft een vrij neutrale smaak. Je kan het dus niet gewoon zo in de pan gooien. De beste manier om tofu te gebruiken in stoofpotjes, risotto’s of wokgerechten is door de tofu eerst te marineren. Je kan bijvoorbeeld een marinade maken van sojasaus, knoflook, chili en ahornsiroop. Maar experimenteer gerust zelf met smaken die jij lekker vindt. Snijd de tofu in blokjes en laat een half uur marineren in je saus. Als je een krokant korstje wil, kun je ze daarna nog even in maizena wentelen voor je ze bakt in de pan.

Als het snel moet gaan, kun je de tofu eerst bakken in de pan en dan op het einde blussen met sojasaus, eventueel iets pikants zoals chili, iets zoet zoals ahornsiroop en iets zuurs zoals citroensap. Of vroeg er provençaalse kruiden en wat citroensap aan toe. Afhankelijk van welk gerecht je er mee maakt.

Maar je hoeft tofu niet altijd warm te gebruiken. Het is ook heel handig om ricotta, eiersalade en spreads (zoals deze tomatenspread of zelfs hummus) mee te maken.

Hoe gebruik ik plantaardige melk?

Haverdranken geven je gerechten een lichte en toch romige textuur en kun je omwille van hun neutrale smaak makkelijk in allerlei hartige gerechten gebruiken.

Rijstdranken zijn dankzij hun zoete smaak het ideale ingrediënt voor de bereiding van desserts. Voeg je er graag nog een persoonlijke toets aan toe? Ga dan voor een variant met noten, vanille, chocolade of Yannoh (Lima’s granenkoffie).

Speltdranken zijn vooral geschikt voor de bereiding van hartige gerechten als soepen, gratins en sauzen.

Sojadranken kunnen zowel gezoet als ongezoet zijn. De ongezoete kan je prefect gebruiken voor sauzen of aardappelpuree. De gezoete kan je perfect gebruiken voor gebakjes of bij je ontbijt.

Hazelnoten- en amandeldrank is minder geschikt voor hartige bereidingen, maar wel heerlijk voor een warme chocomelk, met je ontbijtgranen of in een dessert.

Kokosmelk vind je in blik en is vrij vet en is ideaal voor zowel hartige als zoete gerechten. Sausje voor een curry, als roompje in de soep of om ontbijtpannenkoekjes mee te maken.

Zijn vleesvervangers gezond?

Het aanbod vleesvervangers in de supermarkten en biowinkels is de laatste jaren enorm gegroeid. Worstjes, burgers, kippenstukjes, nuggets, … voor elk wat wils. Maar als je gezonder wilt eten, is het belangrijk om de juiste vleesvervangers te kiezen.

Gepaneerde en bereide vleesvervangers bevatten vaak de meeste calorieën en veel vet, koolhydraten en weinig eiwitten. Dat is geen probleem als je ze slechts af en toe eet, maar ze zijn minder geschikt om elke dag op je bord te leggen. Gelukkig zijn er ook heel wat vleesvervangers die wel gezond en volwaardig zijn. Tofu, seitan en tempeh zijn volwaardige vleesvervangers met een relatief laag caloriegehalte.

Je hoeft ook niet altijd een vleesvervanger op je bord te leggen. Ook peulvruchten zijn een goede en gezond eiwitbron. Net zoals bepaalde noten en zaden.

Waar vind ik plantaardige kaas?

In de supermarkt
In de meeste filialen van Carrefour vind je de plakjes kaas van vegan deli, vind je ze niet bij jouw Carrefour in de buurt? Vraag ernaar!
Mozzarisella doet stilletjes aan zijn intrede bij Delhaize, maar nog niet in alle winkels. Vraag ernaar!
Ook bij de Match supermarkten bieden ze tegenwoordig vegan alternatieven aan.

In de biowinkel
De bekendste zijn Wilmersburger, Veggie filata, Tofutti en Risella. Bij Bioplanet vind je sinds kort ook notenkaas van Charly All Is Fair. Het aanbod verschilt van winkel tot winkel, dus vraag ernaar bij jouw biowinkel in de buurt.

In gespecialiseerde winkels
In Leuven kan terecht bij de Loving Hut Veganerie, een eettent met een klein aanbod vegan producten.
Bij Vegasme in Brussel vind je lekkere vegan kazen. In Brussel kan je ook terecht bij Natural Corner.
Bij Moor&Moor in Gent vind je ook veel zuivelvervangers.

Kunnen kinderen vegan leven?

Een plantaardige levensstijl is geschikt voor alle leeftijden, dus ook kinderen kunnen zonder problemen vegan zijn. Dit is niet enkel onze persoonlijke overtuiging maar wordt wetenschappelijk ondersteund door verschillende onderzoeken. De American Dietetic Association (ADA), de grootste vereniging van voedingsdeskundigen, stelt: “ Een goed uitgebalanceerd veganistisch of lacto-ovo-vegetarisch voedingspatroon komt volledig tegemoet aan de voedingsbehoeften van baby’s, kinderen en opgroeiende jeugd en verzekert bovendien een normale groei”. (ADA-Position Paper on Vegetarian Diets, 2004)

Moeten er voor melk en kaas ook dieren sterven?

Zoals ieder zoogdier geven koeien slechts melk na een zwangerschap. Om ervoor te zorgen dat de koe voldoende melk blijft produceren, wordt ze jaarlijks zwanger gemaakt. Na een dracht van 9 maanden wordt haar kalf bijna onmiddellijk na de geboorte weggenomen zodat haar melk uitsluitend voor menselijke consumptie kan gebruikt worden. De kalfjes krijgen kunstmelk te drinken. De vrouwelijke kalfjes worden net als hun moeder ingezet in de melkproductie. De stiertjes worden als ‘bijproduct’ van de melkindustrie vetgemest en geslacht.

Een koe krijgt haar eerste kalf als ze ongeveer 2 jaar oud is. Vervolgens krijgt ze ieder jaar een kalf om de melkproductie op gang te houden. Koeien die dit hoge tempo niet kunnen bijhouden worden ‘slijters’ genoemd en worden op de leeftijd van 3 of 4 jaar geslacht. Een gemiddelde melkkoe wordt tegenwoordig 6 jaar oud terwijl dit vroeger tien jaar was. Een koe kan in natuurlijke omstandigheden twintig jaar oud worden.

Voor geitjes geldt hetzelfde. De geiten lammeren 1 keer per jaar, meestal in het voorjaar. De vrouwelijke lammeren worden bij gehouden om ook als melkgeit te dienen, de bokjes worden vrijwel meteen na geboorte doorverkocht aan een opfokbedrijf. De geitjes komen naar het vetmestbedrijf op 1 week en worden geslacht op 6 weken. Alle geitjes komen van Belgische bedrijven. Een deel wordt in België geslacht en verkocht, een ander deel gaat op export naar het zuiden, afhankelijk van de wensen van de klant kan dit levend zijn, of geslacht.

Waar uit eten gaan?

Met vrienden en familie buitenshuis vegan eten? Geen probleem!
Lekkere linze- en currygerechten in het Indische restaurant, tofu- en rijstgerechten in Aziatische restaurants of spaghetti aglio e olio, pizza zonder kaas en antipasti bij de Italiaan, je vindt werkelijk voor elk wat wils.

Bezoek ook de restaurantdatabase van bevegan.be om restaurants of eetgelegenheden in je buurt te vinden die vegan gerechten serveren. Ook HappyCow of TripAdvisor kunnen je hiermee helpen. Wanneer je toch in een restaurant belandt dat niets plantaardigs op de menukaart heeft, spreek dan het personeel aan. De meeste koks houden van een uitdaging en maken graag een plantaardig gerecht voor je klaar.

Wat doe je als je vervelende vragen krijgt?

Veel mensen vinden een volledig plantaardig voedingspatroon extreem en hebben heel wat – vaak bedenkelijke – argumenten klaar wanneer je vertelt dat je vegan eet. Wanneer dit jou overkomt, blijf dan vooral kalm en vriendelijk. Leg aan mensen jouw persoonlijke motivatie uit en deel eerlijk je bevindingen tot dusver. Wanneer je uitlegt wat jij belangrijk vindt en waarom je plantaardig wilt gaan eten maak je van de discussie een persoonlijk verhaal. Over feiten en argumenten valt te discussiëren, over hoe jij je ergens bij voelt niet. Focus dus eerder op het laatste. Oordeel niet over anderen en vraag van hen hetzelfde.

Zijn alcoholische dranken vegan?

Het is misschien verrassend voor velen, maar sommige alcoholische dranken zijn niet vegan. Op het einde van het productieproces moet de alcoholische drank vaak nog geklaard worden. Ze gebruiken daarvoor verschillende middelen waaronder vislijm (stof verkregen uit gedroogde visblazen), gelatine (gewonnen uit huiden en beenderen van vooral varkens), kippenei-eiwitten,… Het is dus moeilijk om te weten (vooral bij wijn) of een alcoholische drank vegan is, aangezien dit vaak niet aangeduid word. Handig om te weten is dat de meeste Belgische bieren vegan zijn. Op www.barnivore.com kan je heel gemakkelijk opzoeken of je favoriete drankje vegan friendly is of niet.

Waarom zijn eieren van kippen in vrije uitloop niet OK?

Eieren in de supermarkt worden onderverdeeld in vier categorieën:

  1. kooi-eieren
  2. scharreleieren
  3. vrije-uitloop eieren
  4. biologische eieren

Als je denkt aan vrije uitloop (3) stel je jezelf misschien de vraag wat er mis is met deze eieren, aangezien de hennen vrij mogen rondlopen. Je moet in gedachte houden dat de ruimte dat deze kippen hebben beperkt is tot twee A4-tjes, dat de mannelijke kuikens kort na de geboorte vergast of levend vermalen worden, dat de snavel van de hennen onverdoofd afgebrand of geknipt wordt en dat ze geslacht worden op een leeftijd die slechts een fractie is van hun natuurlijke levensduur van ongeveer 12 jaar. Het dierenleed dat samengaat met het kopen van eieren is dus niet te onderschatten.

Eieren kan je heel gemakkelijk vervangen door andere ingrediënten. Zo zijn er heerlijke vegan recepten voor gebak die gebruik maken van bijvoorbeeld appelmoes, banaan of geweekte chiazaadjes als bindmiddel. Tofu kan je verbrokkelen en bakken in de pan als ‘tofuscramble’, een lekker en gezonder alternatief voor een omelet.

Bij veel gerechten kan je eieren gewoon weglaten. Pannenkoeken smaken bijvoorbeeld even lekker zonder ei.

Waarom is honing niet vegan?

Bijen maken honing om in hun eigen behoeften te voorzien. Wanneer dieren gebruikt worden in het productieproces, zijn de producten per definitie niet vegan. Bij het “oogsten” van de honing worden bijen vaak per ongeluk gedood. De gekweekte bijen zijn daarenboven een bijkomende bedreiging voor de wilde, die het reeds moeilijk hebben. Gelukkig bestaan er heel wat heerlijke alternatieven zoals agave-, ahorn-, dadelsiroop…

Een vegan levensstijl?

Een vegan lifestyle aannemen is een lang proces. Zijn je deo of huishoudproducten vegan? Wat met je favoriete merk schoenen? Of dat leren labeltje op je jeans? Het kan een onmogelijke opdracht lijken, pas dus op dat het hele proces je niet overweldigt. Sta jezelf toe op zoek te gaan naar wat jij leuk vindt, maak er een ontdekkingstocht van en laat het schuldgevoel achterwege. Je hebt beslist om iets te ondernemen en daar mag je best trots op zijn! Laat je niet afschrikken door anderen. Durf gerust fouten te maken en leer eruit, want zo heeft elke vegan het tenslotte gedaan. Via deze weg geven we je al enkele lifestyle tips mee, maar nogmaals, iedereen volgens zijn/haar/x tempo.

Meer informate vind je op de BE Vegan website.

Hoe weet ik of make-up en verzorgingsproducten vegan zijn?

Cosmetica moet zowel dierproefvrij als vrij van dierlijke producten zijn om vegan te zijn. Dit is een vrij complexe materie, de eenvoudigste manier is op zoek  gaan naar producten die duidelijk gelabeld zijn.

Je vindt vegan verzorgingsproducten en cosmetica bij webshops zoals Florissana, maar ook bij winkels als Lush. Supermarkten verkopen merken als Ecover en Frosch en ook biowinkels hebben vaak een uitgebreid assortiment met o.a. shampoo en zeep. Lees meer op de website van BE Vegan.

Kledij zonder leer?

Stoffen zoals leer, wol, zeide en dons zijn niet vegan. Dit is vooral vervelend voor accessoires. Schoenen en handtassen zijn namelijk vaak gemaakt met behulp van leer.

Er bestaan allerlei vegan schoenmerken die je zowel online als offline kan vinden.

  • De vegan collectie van Dr Martens
  • Een vegan Esprit collectie met vooral sneakers en laarsjes
  • Vegetarian Shoes

Online bestellen bij webwinkels als AvesuVeganwear, Vegalife, Native Shoes, Wills Vegan Shoes, Good Guys Don’t Wear Leather, Veja (maakt niet enkel vegan schoenen)…

Het is ook handig om op voorhand eens op de webshop van je favoriete schoenenwinkel rond te neuzen. Daar staat meestal beschreven van welk materiaal de schoen gemaakt is. Op die manier vind je snel de schoenen van kunstleer, rubber of textiel.

Steeds meer grote merken (Vans bv.) ontdekken de groeiende vegan markt en zorgen ervoor dat je op hun website kan zoeken op “veganistisch” en dat hun klantendienst weet welke schoenen vrij zijn van leder, suède, dierlijke lijm, …

Er zijn ook verschillende merken die vegan handtassen aanbieden zoals Matt & Nat en LaBante.

Waar vind ik vegan onderhoudsproducten?

Vegan onderhoudsproducten zijn vlot verkrijgbaar, in de supermarkt vind je bekende merken als Ecover en Frosch, veel biowinkels verkopen producten van Sonnett, Dr. Bronner’s Magic Soap (te koop in verscheidene webshops en biowinkels) en Method (o.a. bij Albert Heijn).